Dut Yaprağı Hışırtısı
Hatice Nine'nin ipekböceklerinden üç sabahtır birer avuç eksiliyor. Nine dut meraklısı komşu oğlan Kerem'den, Saniye Teyze de sokağın kedisi Tekir'den şüpheleniyor. Defne ise ikisinin de suçsuz olduğuna inanıyor ama tırtılları gerçekte neyin aldığını bulmadan bunu kimseye kanıtlayamaz.
Ücretsiz hikaye — okumak için üye olman gerekmez.
8 Dakika
4 Farklı Son
9-10
auto_stories Benzer Hikayeler
Hikaye Hakkında
“Dut Yaprağı Hışırtısı”, 9-10 yaş arası çocuklar için yaklaşık 8 dakikalık interaktif bir hikaye. Okuyucu 5 seçim anında hikayenin yönünü belirliyor; toplam 4 farklı son var. Kitapz'da ücretsiz ve üye olmadan okunabilir.
- Yaş aralığı
- 9-10 yaş
- Okuma süresi
- yaklaşık 8 dakika
- Tür
- Eğitici
- Biçim
- İnteraktif · 5 seçim anı · 4 farklı son
- Dil
- Türkçe, İngilizce
- Erişim
- Ücretsiz, üyelik gerekmez
- Karakterler
- Hatice Nine, Defne, Kerem, Tekir, Saniye Teyze
- Koleksiyonlar
- Eğitici hikayeler, 9-10 yaş hikayeleri
- Okuma desteği
- hece modu, disleksi dostu yazı tipi, biyonik okuma, renk körlüğü filtreleri
Hikayeden Bir Bölüm
Cuma akşamüstüydü, hafta sonu daha yeni başlıyordu. Defne bahçedeki dut ağaçlarından doldurduğu sepeti kucaklayıp gıcırdayan merdivenden üst kata taşıdı. Burası ninesi Hatice Nine'nin ipekböceği odasıydı. Hatice Nine yaprakları hasır tepsilere serer sermez tırtıllar yemeye daldı ve oda yağmur yağıyormuş gibi hışırdamaya başladı.
Ama Hatice Nine'nin yüzü asıktı. Köşe rafındaki tepsinin kenarını gösterdi. Orada yapraklar duruyordu ama üstlerinde tek bir tırtıl yoktu.
Hatice Nine:
“Üç sabahtır böyle, her sabah bir avuç eksik. O Kerem akşamüstleri bahçemde dolanıp duruyor. Bu akşam kapıyı kilitleyeceğim, bakalım ne olacak.”
Defne kaşlarını çattı. Yan evdeki Kerem onun en yakın arkadaşıydı.
Defne (içinden):
Kerem tırtılı ne yapsın ki? Yiyecek hâli yok ya.
Defne (içinden):
Yarın sabah tepsilere ilk ben bakacağım.
“Dut Yaprağı Hışırtısı” · 9-10 yaş · kitapz.com
school Ebeveyn ve Öğretmen Köşesi
Bu hikâyede çocuklar, Defne'yle birlikte ninesinin ipekböceği odasında her sabah bir avuç eksilen tırtılların izini sürüyor. Hikâye, dut yaprağıyla beslenen ipekböceklerinin dünyasını tanıtırken suçlu gibi görünenle suçu kanıtlanan arasındaki farkı ve en yakın arkadaşını korumak isteyen bir çocuğun ikilemini işliyor. Seçimler, Defne'nin kanıtı hangi yoldan arayacağını belirliyor.
Bu hikaye çocuğa ne kazandırır?
- İpekböceklerinin dut yaprağıyla beslendiğini ve ayrı bir odada, hasır tepsilerde büyütüldüğünü öğrenir.
- Olasılıkları tek tek sınayarak (tel sineklik yırtık mı, merdiven ses çıkarıyor mu) bir şüpheliyi kanıtla elemeyi öğrenir.
- Olağan olanı önce tanıyıp ondan farklı izleri karşılaştırarak ayırt etmeyi; un ve büyüteç gibi basit araçlarla iz toplamayı öğrenir.
- Birini yalnızca suçlu göründüğü için suçlamanın haksız olabileceğini ve bir arkadaşı kollarken doğruyu aramanın nasıl mümkün olduğunu düşünür.
Ders alanları: Fen Bilimleri, Hayat Bilgisi
Bilgi Köşesi
İpekböcekleri ne yer?
İpekböceği tırtılları yalnızca dut yaprağı yer; en çok ak dutun (beyaz dut) yapraklarını tercih eder. Tamamen evcilleşmiş bir tür oldukları için doğada yaşamazlar, varlıkları insan bakımına bağlıdır.
Kaynak: Vikipedi (İngilizce)
Bir ipekböceği kozasında ne kadar ipek ipliği vardır?
Tırtıl, kozasını tükürük bezlerinde ürettiği ham ipekten örer. Bir kozadaki ipek ipliği 300 ile yaklaşık 900 metre uzunluğundadır.
Kaynak: Vikipedi (İngilizce)
İpekböceğinin dışkısı sağlığı hakkında ipucu verir mi?
Evet. Bakteriyel bir hastalığa yakalanan ipekböceği tırtılları ishal olur ve dışkıları zincir gibi birbirine bağlı çıkar. Bu yüzden yetiştiricilere, tırtılların yatağında dışkı birikmesine izin vermemeleri öneriliyor.
Kaynak: Tamil Nadu Tarım Üniversitesi
Türkiye'de ipekböceği yetiştirenler kozayı kime satar?
Üreticiler yaş kozayı Kozabirlik'e (Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği) ya da kooperatiflere satar. İpekböceği tohumunu Kozabirlik üretip dağıtır ve tohum üreticilere ücretsiz verilir; devlet de satılan yaş kozanın kilogramı başına destek öder.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı
Okuduğunu Anlama Soruları (5N1K)
Sorular, hangi seçim yapılırsa yapılsın herkesin okuduğu açılış bölümünden. Cevabı görmek için soruya dokunun.
-
Kim? Saniye Teyze suçlu olarak kimi gösterir?
Cevap: Gece Hatice Nine'nin penceresinin önünde gördüğü sokağın kedisi Tekir'i gösterir.
-
Ne? Hatice Nine köşe rafındaki tepsiyle ilgili neyi fark etmiştir?
Cevap: Üç sabahtır tepsiden her sabah bir avuç tırtılın eksildiğini fark etmiştir.
-
Nerede? Tepsilerdeki boşluklar hep nerede çıkar?
Cevap: Hep aynı köşe rafındaki tepside çıkar.
-
Ne zaman? Hikâye ne zaman başlar?
Cevap: Bir cuma akşamüstü, hafta sonu yeni başlarken başlar.
-
Neden? Defne neden bir kedinin pencereden içeri girmiş olamayacağını düşünür?
Cevap: Çünkü pencerenin tel sinekliğini parmağıyla yoklar ve tek bir yırtık bile bulamaz.
-
Nasıl? Defne, gece merdivenden çıkan birinin fark edileceğini nasıl anlar?
Cevap: Merdivenin en üst basamağına basınca tahta çok gıcırdar, Hatice Nine'nin yatağı da merdivenin dibindedir.
Okuma Sonrası Sohbet Soruları
- İlk seçimde Defne'yi Kerem'e doğrudan sormaya mı gönderdin, yoksa Kerem'i karıştırmadan kendi başına kanıt mı aratın? Neden o yolu seçtin?
- Hatice Nine ve Saniye Teyze, kimseyi tırtıllara dokunurken görmeden iki ayrı şüpheliyi suçluyor. Sen hiç yapmadığın bir şey için suçlandın mı? Neler hissettin, o an seni ne rahatlatırdı?
- Defne en yakın arkadaşını savunmak istiyor ama ninesinin onu kayırdığını düşünmesinden de çekiniyor. Bir arkadaşına güvenmekle doğruyu araştırmak arasında kaldığın oldu mu?
- İzin almadan bir şey yaptığında bunu büyüklerine kendin mi söylemek isterdin, yoksa başkasından duymalarını mı? Neden?
Kelime Çalışması
- hasır
- Saz, kamış gibi bitki saplarından örülen malzeme; hikâyede ipekböceği tepsileri bundan yapılmıştır.
- pervaz
- Pencerenin kenarındaki çerçeve ve dışındaki dar çıkıntı; Tekir'in oturduğu pencere önü.
- sineklik
- Sinek ve böcek girmesin diye pencereye gerilen ince tel ya da tül.
- oklava
- Hamuru inceltip açmak için kullanılan uzun, ince, yuvarlak tahta çubuk.
- tırabzan
- Merdivenin kenarında, düşmemek için tutunulan korkuluk.
- koza
- İpekböceği tırtılının kendi ördüğü ipek iplikle çevresini sarıp içine kapandığı küçük kılıf.
Etkinlik Önerisi
Bir tepsiye ince bir kat un serpin; çocuk odadan çıkınca bir yetişkin unun üstünde parmak ucu, çatal, oyuncak araba tekerleği gibi birkaç ev eşyasıyla iz bıraksın. Çocuk izleri büyüteçle inceleyip hangisinin hangi eşyaya ait olduğunu bulmaya çalışsın ve nasıl karar verdiğini anlatsın.
Tamamlama Ödülleri
Bu hikayeyi bitirdiğinde kazanacakların: