Taş Tüy

“Taş Tüy” · 11-12 yaş · kitapz.com

Bu hikâyede çocuklar, Nemrut Dağı'ndaki dev kartal heykelinin dibinden gelen büyülü bir kuşu korumaya çalışan Hilal'le birlikte, ören yerlerinden neden bir çakıl bile alınmadığını ve istemeden olmuş bir şeyi dürüstçe anlatmanın zorluğunu düşünüyor. Seçimler, Hilal'in yardımı anneannesinden mi Serhat'tan mı isteyeceğini ve kalan tek gününü nasıl kullanacağını belirliyor.

Bu hikaye çocuğa ne kazandırır?

• Nemrut Dağı gibi ören yerlerinin koruma altında olduğunu, buralardan hiçbir şey alınmadığını ve bulunan eski eşyaların müzeye bildirildiğini öğrenir.
• Güneş gün içinde yer değiştirdikçe gölgelerin nasıl kaydığını ve uzadığını fark eder.
• Gözlemlerini sayıp karşılaştırarak bir kural çıkarmayı ve bu kuralı sınamayı öğrenir.
• Farkında olmadan olmuş bir şeyi bir yetişkine açık ve dürüst biçimde anlatmanın yollarını düşünür.

Ders alanları: Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri

Bilgi Köşesi

Okuduğunu Anlama Soruları (5N1K)

Sorular, hangi seçim yapılırsa yapılsın herkesin okuduğu açılış bölümünden. Cevabı görmek için soruya dokunun.

1. Kim? Zirvede Hilal'in yanında duran, termosla çay taşıyan oğlan kimdir?

   Cevap: Babasının aşağıda çay ocağı olan ve bekçiye çay götüren Serhat'tır.

2. Ne? Hilal ertesi sabah çantasının dibinde ne bulur?

   Cevap: Dünkü yavruya tıpatıp benzeyen, avuç içi kadar, bal rengi damarlı taş bir kuş bulur.

3. Nerede? Hilal taş yumurtayı nerede görür?

   Cevap: Nemrut'un zirvesinde, terasa devrilmiş dev kartal başının gagasının dibinde görür.

4. Ne zaman? Yumurta ne zaman çatlar?

   Cevap: Gün doğarken, ilk ışık kartalın gagasından kayıp Hilal'in avucuna düştüğünde çatlar.

5. Neden? Hilal, Bal'ı kartala tek başına götüremeyeceğini neden düşünür?

   Cevap: Bekçi Cemal'in, cebine taş koyan bir turistin taşını herkesin önünde yerine bıraktırdığını hatırlar.

6. Nasıl? Bal nasıl taşa dönüşür, nasıl yeniden canlanır?

   Cevap: Gölgeye girince taşa döner, güneşe konunca uyanır; ama her uyanışında kuyruğundaki bir tüy taş olarak kalır.

Okuma Sonrası Sohbet Soruları

• İlk seçimde Hilal'i anneannesine mi gönderdin, yoksa Serhat'ı bulmaya mı? Neden o kişiye güvenmeyi seçtin?
• Hilal, Bal'ı bilerek almadığı hâlde onu çantasında bulunca içi bulanıyor. Sen farkında olmadan yanlış bir şey yapmış olsaydın bunu kime ve nasıl anlatırdın?
• Bir ören yerinden tek bir çakıl almak neden önemli olabilir? O yeri ziyaret eden herkes birer taş alsaydı yüz yıl sonra orası nasıl görünürdü?
• Sevdiğin bir şeyi yanında tutmak istemekle onun için en doğru olanı yapmak arasında kaldığın oldu mu? Sonunda ne yaptın, neden?

Kelime Çalışması

ören yeri

Eski çağlardan kalan yapıların ve yıkıntıların bulunduğu, koruma altındaki yer.

tümülüs

Eski çağlarda bir mezarın üstüne toprak ya da taş yığılarak yapılan yapay tepe.

tutanak

Bir olayın nasıl olduğunun resmî olarak yazılıp imzalandığı kâğıt ya da kayıt.

erzak

Bir evin ya da dükkânın ihtiyacı olan yiyecek ve içecek gibi malzemeler.

pervaz

Pencerenin ya da kapının çevresindeki çerçeve; hikâyede Hilal'in Bal'ı güneşe koyduğu pencere kenarı.

harman yeri

Köylerde biçilen ekinlerin dövülüp tanelerinin ayrıldığı geniş, düz alan.

Etkinlik Önerisi

Güneşli bir günde bahçeye ya da güneş alan bir pencere önüne bir kalem veya çubuk dikin; sabah, öğle ve ikindi vakti gölgesinin ucunu işaretleyip yanına saati yazın. Sonra Hilal'in Bal'ı güneşte tutabilmek için gölgenin bir sonraki saatte nereye kayacağını nasıl tahmin edebileceğini birlikte konuşun (güneşe doğrudan bakmayın).