Serenderdeki Delikli Fındıklar
Giresun'un yamaçlarında fındık hasadı var. Dört sabahtır Nine'nin serenderinde içi yenmiş fındık kabukları çıkıyor. Amca "Sıçandır." diyor, Nine komşu çocuklarından şüpheleniyor. Efe ise kabuklara bakıyor ve cumartesiden önce, kimseyi haksız yere suçlamadan, gerçek suçluyu bulmak istiyor.
Ücretsiz hikaye — okumak için üye olman gerekmez.
8 Dakika
4 Farklı Son
7-8
auto_stories Benzer Hikayeler
Hikaye Hakkında
“Serenderdeki Delikli Fındıklar”, 7-8 yaş arası çocuklar için yaklaşık 8 dakikalık interaktif bir hikaye. Okuyucu 5 seçim anında hikayenin yönünü belirliyor; toplam 4 farklı son var. Kitapz'da ücretsiz ve üye olmadan okunabilir.
- Yaş aralığı
- 7-8 yaş
- Okuma süresi
- yaklaşık 8 dakika
- Tür
- Doğa
- Biçim
- İnteraktif · 5 seçim anı · 4 farklı son
- Dil
- Türkçe, İngilizce
- Erişim
- Ücretsiz, üyelik gerekmez
- Karakterler
- Efe, Yusuf Amca, Elif, Hatice Nine
- Koleksiyonlar
- Doğa hikayeleri, 7-8 yaş hikayeleri
- Okuma desteği
- hece modu, disleksi dostu yazı tipi, biyonik okuma, renk körlüğü filtreleri
Hikayeden Bir Bölüm
Harman baştan başa fındıkla kaplıydı. Efe, amcası Yusuf Amca'yla birlikte tahta tırmığı çekip fındıkları eşit eşit yayıyordu.
Babaannesi Hatice Nine serenderden indi ve mavi tası avludaki taş masaya bıraktı. Tas yine içi yenmiş kabuklarla doluydu. Dört sabahtır hep böyle oluyordu.
Hatice Nine:
“Gene yemişler. Çuvallar her gece biraz daha hafifliyor.”
Yusuf Amca esneyerek tırmığına yaslandı.
Yusuf Amca:
“Sıçan girmiş, başka ne olacak. Cumartesi ilçeye inince zehir alırım, iş biter.”
Efe tırmığı bırakıp tasa eğildi. Bugün perşembeydi, yarın cuma, sonra da cumartesi geliyordu.
Efe (içinden):
Fındıkları kim yiyor? Zehir gelmeden bulmalıyım.
“Serenderdeki Delikli Fındıklar” · 7-8 yaş · kitapz.com
school Ebeveyn ve Öğretmen Köşesi
Bu hikâyede çocuklar, Giresun'da fındık hasadı sırasında Efe'yle birlikte dedektiflik yapıyor: içi yenmiş kabukları yakından inceliyor, şüphelilerin kabuklarıyla karşılaştırıyor ve bir tahmini kanıtla sınıyor. Hikâye, kanıt olmadan birini suçlamanın haksızlığını ve acele bir karar vermeden önce dikkatle bakmanın değerini düşündürüyor. Seçimler, Efe'nin hangi ipucunun peşine düşeceğini belirliyor.
Bu hikaye çocuğa ne kazandırır?
- Fındık kabuğundaki deliğin biçiminden ve diş izlerinden onu hangi hayvanın yediğinin anlaşılabileceğini öğrenir.
- Bir tahmini sınamak için örnekleri yan yana koyup karşılaştırmayı ve iz aramayı öğrenir.
- Serender denen ambarın ayaklarındaki yuvarlak tahtaların farelerin yukarı tırmanmasını nasıl engellediğini öğrenir.
- Kanıt olmadan birini suçlamanın haksızlık olduğunu ve acele bir karar vermeden önce asıl nedeni bulmanın önemini düşünür.
Ders alanları: Fen Bilimleri, Hayat Bilgisi, Çevre eğitimi
Bilgi Köşesi
Bir fındık kabuğuna bakarak onu hangi hayvanın yediği anlaşılabilir mi?
Çoğu zaman evet. Sincaplar kabuğu ikiye ayırır ya da çatlatır, kuşlar gagalarıyla iz bırakır ya da kabuğu parçalar; küçük kemirgenler ise düzgün, yuvarlak bir delik açar. Deliğin kenarındaki ve kabuğun yüzündeki diş izleri, hangi kemirgenin yediğini ayırt etmeye yardım eder.
Kaynak: BBC Wildlife (Discover Wildlife)
Serenderin ayaklarındaki yuvarlak tahtalar ne işe yarar?
Serender, Orta ve Doğu Karadeniz'in kırsal yörelerinde evlerin yanında, dört direk üstüne kurulan ve ambar olarak kullanılan ahşap bir yapıdır. Direklerin üst kısmına konan tahta tekerlekler ya da çakılan teneke, farelerin ve böceklerin yukarı tırmanıp ürünlere ulaşmasını engeller.
Kaynak: Vikipedi
Fındık hasattan sonra nasıl kurutulur?
Dış yeşil kabuğundan (zurufundan) ayrılan fındık, harman yerinde bez ya da beton zemine 2-4 cm kalınlığında serilir ve güneşli havalarda günde 2-3 kez tırmıkla karıştırılarak 3-4 gün kurutulur. Ön kurutmayla birlikte toplam süre havaya göre 15-20 günü bulabilir; kurumuş kabuklu fındığın nemi yüzde 12'yi geçmemelidir.
Okuduğunu Anlama Soruları (5N1K)
Sorular, hangi seçim yapılırsa yapılsın herkesin okuduğu açılış bölümünden. Cevabı görmek için soruya dokunun.
-
Kim? Fındıkları sıçanın yediğini kim söyler?
Cevap: Efe'nin amcası Yusuf Amca söyler.
-
Ne? Efe taş masadaki kabuklara yakından bakınca ne fark eder?
Cevap: Hepsinin bir yanında yuvarlak, kenarı düzgün tek bir delik olduğunu, hiçbirinin kırılmadığını fark eder.
-
Nerede? Hikâyenin başında Efe ile Yusuf Amca nerede çalışıyor?
Cevap: Fındıkla kaplı harmanda, fındıkları tahta tırmıkla eşit eşit yayıyorlar.
-
Ne zaman? Yusuf Amca zehri ne zaman almayı düşünür?
Cevap: Cumartesi ilçeye inince almayı düşünür.
-
Neden? Hatice Nine neden komşu çocuklarından şüphelenir?
Cevap: Serenderin merdivenini sabah ters asılmış ve basamaklarını çamurlu bulmuştur; fındığa en düşkün olanların da çocuklar olduğunu düşünür.
-
Nasıl? Efe fındıkları kimin yediğini nasıl anlamayı düşünür?
Cevap: Şüphelilerin kabuklarını bulup serenderdeki delikli kabukların yanına koyarak farkı görmeyi düşünür.
Okuma Sonrası Sohbet Soruları
- İlk seçimde Efe'yi Elif'in fındığı nasıl kırdığına bakmaya mı gönderdin, yoksa amcasıyla ahırda sıçan kabuğu aramaya mı? Neden o yolu seçtin?
- Hatice Nine, elinde kanıt yokken Elif'ten şüphelendi. Sen hiç yapmadığın bir şey için suçlandın mı? O zaman ne hissettin, ne yaptın?
- Efe, arkadaşını korumak için yalnızca "O yapmaz!" demekle kalmadı, kanıt aradı. Bir arkadaşına haksızlık yapıldığını düşünsen sen ne yapardın?
- Yusuf Amca sorunu zehirle çözmek istiyordu. Bir sorunu çözerken suçu olmayan birine ya da bir canlıya zarar vermemek için nelere dikkat etmek gerekir?
Kelime Çalışması
- serender
- Karadeniz'de yiyecek ve ürün saklamak için kalın ayaklar üstüne kurulan ahşap ambar.
- harman
- Toplanan fındığın kurusun diye serildiği düz, açık alan.
- tırmık
- Ucunda sıra sıra dişleri olan, ot, yaprak ya da serili ürünü toplamak veya yaymak için kullanılan uzun saplı alet.
- elek
- Unu ince ince dökmek ve içindeki iri parçaları ayırmak için kullanılan, dibi ince telden ağ olan kap.
- pervaz
- Pencerenin çevresindeki çerçeve ve onun iç kenarındaki düz yer.
- güdük
- Hikâyede, kesilen dalın ağaçta kalan kısa, kesik parçası.
Etkinlik Önerisi
Bir fırın tepsisine ince ve düz bir kat un eleyin; oyuncak hayvanların ayaklarını, bir çatalı ya da parmak uçlarınızı tepsinin üstünde yürütüp iz bırakın. Sonra tepsileri değiştirip hangi izin kime ya da neye ait olduğunu tahmin edin ve hangi ipucundan anladığınızı anlatın.
Tamamlama Ödülleri
Bu hikayeyi bitirdiğinde kazanacakların: