Kerteriz: Denizde Bir Nokta

“Kerteriz: Denizde Bir Nokta” · 11-12 yaş · kitapz.com

Bu hikâyede çocuklar, Kerem'le birlikte denizin ortasındaki bir noktayı kıyıdaki işaretlerle bulmanın yolunu öğreniyor ve Kerem'in yaptığı bir hatadan iyi bir işaretin neden yerinden oynamaması gerektiğini çıkarıyor. Hikâye, eski bir eseri bulunduğu yerde korumayı ve telefon, fotoğraf, insan hafızası gibi kanıtları tartmayı işliyor. Seçimler, Kerem'in kimin bilgisine güveneceğini belirliyor.

Bu hikaye çocuğa ne kazandırır?

• Denizde bir yeri bulmak için kıyıdaki iki nesneyi üst üste getirmeyi ve böyle iki çizginin kesiştiği noktanın yeri gösterdiğini öğrenir.
• İşaret olarak tekne gibi gidebilen bir şeyin değil, minare, çam ya da kayalık burun gibi yerinden oynamayan şeylerin seçilmesi gerektiğini fark eder.
• Bulunan eski bir esere dokunmadan muhtara ya da müzeye haber verilmesi gerektiğini ve yerinin neden gizli tutulduğunu öğrenir.
• Telefon konumu, fotoğraf ve insanların hatırladıkları gibi farklı kanıtları karşılaştırıp hangisine ne kadar güvenileceğini düşünür.

Ders alanları: Sosyal Bilgiler, Matematik

Bilgi Köşesi

Okuduğunu Anlama Soruları (5N1K)

Sorular, hangi seçim yapılırsa yapılsın herkesin okuduğu açılış bölümünden. Cevabı görmek için soruya dokunun.

1. Kim? Kerem amforayı bulduktan sonra Rıza Dede kime haber verir?

   Cevap: Köyün muhtarı Sevim Hanım'a haber verir; Sevim Hanım da müzeyi arar.

2. Ne? Defne'nin sabah sahilde çektiği fotoğrafta neler vardır?

   Cevap: Deniz, kırmızı bir kaya ve arkada demirli beyaz bir gület vardır.

3. Nerede? Kerem amforanın yerini nereye not eder?

   Cevap: Rıza Dede'nin balık defterinin son sayfasına “beyaz şey - değirmen” diye yazar.

4. Ne zaman? Müzenin dalgıçları ne zaman gelebilecektir, rüzgâr ne zaman sertleşecektir?

   Cevap: Dalgıçlar iki gün sonra gelebilecektir, rüzgâr ise ertesi gün öğleden sonra sertleşecektir.

5. Neden? Kerem ertesi sabah amforayı neden bulamaz?

   Cevap: İşaret aldığı beyaz şey minare değil, kıyıya yakın demirli bir gülettir ve gület gece koydan gitmiştir.

6. Nasıl? Rıza Dede'nin öğrettiğine göre denizde bir yer nasıl unutulmaz?

   Cevap: Kıyıda iki şeyi üst üste getirerek unutulmaz.

Okuma Sonrası Sohbet Soruları

• İlk seçimde Kerem'i gületin peşinden Datça limanına mı gönderdin, yoksa koyda kalıp iz aramasını mı istedin? Neden o yolu seçtin?
• Kerem işaretinin bir gület olduğunu anlayınca kızarıyor ama hatasını dedesine hemen söylüyor; Rıza Dede de “Ben de minare sandım” diyor. Bir hatanı söylemek sana zor gelir mi? Hatayı saklamak yerine söylemek neyi değiştirir?
• Sevim Hanım, Defne'nin fotoğrafları hemen paylaşmasına izin vermiyor. Bir fotoğrafı ya da haberi internette paylaşmadan önce neleri düşünmek gerekir?
• Hikâyede telefon, fotoğraf, balıkçıların hatırladıkları ve kıyıdaki işaretler var. Bir yeri ya da bir bilgiyi doğrulamak isteseydin hangisine daha çok güvenirdin? Neden?

Kelime Çalışması

kerteriz

Balıkçıların denizde bir yeri bulmak için kıyıda üst üste getirdikleri sabit işaretler.

amfora

Eski çağlarda zeytinyağı, şarap ve tahıl taşımak için kullanılan, iki kulplu, dar boyunlu toprak küp.

şamandıra

Denizde bir yeri göstermek için suyun üstünde yüzen ve bir iple dibe bağlanan işaret.

defineci

Gizli hazine ya da eski eser arayıp bulduğunu kendine almak isteyen kişi.

gület

Ege ve Akdeniz kıyılarında yolcu gezdirmek için kullanılan, genellikle iki direkli ahşap yelkenli tekne.

pruva

Teknenin ön ucu, burnu.

Etkinlik Önerisi

Bahçede ya da okul bahçesinde Kerem gibi kerteriz alın: küçük bir taşı saklayın, taşın olduğu yerden bakınca üst üste gelen iki sabit çifti (ağaçla direk, kapıyla pencere gibi) deftere yazın ve bir arkadaşınız taşı yalnız bu notla bulmaya çalışsın. Sonra işaretlerden birini sandalye ya da top gibi yeri değişebilen bir şeyden seçip onu oynatın ve ne olduğunu konuşun.