Bacadaki Yuva

“Bacadaki Yuva” · 9-10 yaş · kitapz.com

Bu hikâyede çocuklar, ahırın çatlayan bacasındaki leylek yuvası için Ceren'le birlikte kanıt topluyor: öğretmeninin yıllardır tuttuğu leylek kayıtlarına bakıyor, ustayı dinliyor, doğru soruyu soruyor. Hikâye, leyleklerin yuvalarını nasıl tanıdığını anlatırken babasından kalan yuvaya dokunulmasını istemeyen bir dedenin kaygısını da ciddiye alıyor. Seçimler, Ceren'in hangi ipucunun peşine düşeceğini belirliyor.

Bu hikaye çocuğa ne kazandırır?

• Leyleklerin çoğu zaman her bahar aynı yuvaya döndüğünü ve yuvalarını göl, ağaç, dam gibi işaretleri tanıyarak bulduğunu öğrenir.
• Tarihli gözlem kayıtlarının gerçek bir soruyu cevaplamakta nasıl kullanılabileceğini fark eder.
• Bir bilgiyi uzmana sorarak ve yerinde gözlem yaparak sınamayı öğrenir.
• Birini ikna etmek için bilgi vermenin yanında onun neden kaygılandığını anlamanın da önemli olduğunu düşünür.

Ders alanları: Fen Bilimleri, Çevre eğitimi, Hayat Bilgisi

Bilgi Köşesi

Okuduğunu Anlama Soruları (5N1K)

Sorular, hangi seçim yapılırsa yapılsın herkesin okuduğu açılış bölümünden. Cevabı görmek için soruya dokunun.

1. Kim? Ceren, leyleklerin taşınan bir yuvayı tanıyıp tanımayacağını kimin bilebileceğini düşünür?

   Cevap: Leylek defteri onda olan öğretmeni Gönül Öğretmen'in bilebileceğini düşünür.

2. Ne? Ceren damda, bacanın dibinde ne görür?

   Cevap: Kiremitlerin üstüne dökülmüş turuncu bir toz görür; kışın bacadan bir tuğla düşmüştür.

3. Nerede? Kocaman leylek yuvası nerededir?

   Cevap: Halil Dede'nin ahırının tuğla bacasının tepesindedir.

4. Ne zaman? Gönül Öğretmen'in defterine göre erkek leylek her yıl ne zaman gelmiştir?

   Cevap: Her yıl mart ortasında gelmiştir; en erken geldiği gün de bu pazartesiye denk gelir.

5. Neden? Sabri Usta yuvanın neden inmesi gerektiğini söyler?

   Cevap: Baca göl tarafından yarılmıştır ve bir buzdolabı kadar ağır olan yuvayı bir bahar daha taşıyamaz.

6. Nasıl? Gönül Öğretmen'e göre leylekler yuvalarını nasıl bulur?

   Cevap: Gölü, ağaçları ve damları tanıyarak bulurlar.

Okuma Sonrası Sohbet Soruları

• İlk seçimde Ceren'e dedesine yuvanın geçmişini mi sordurdun, yoksa taşınan yuvaları görmeye mi gönderdin? Neden o yolu seçtin?
• Halil Dede yuvaya babasından kaldığı için çok değer veriyor. Senin ailende büyüklerinden kalan, senin için değerli bir eşya ya da alışkanlık var mı? Neden önemli?
• Bir büyüğünün fikrini değiştirmek isteseydin ona önce bilgi mi gösterirdin, yoksa neden öyle düşündüğünü mü sorardın? Neden?
• Leyleklerin ve başka yaban hayvanlarının evlerin, köylerin yakınında güvenle yaşayabilmesi için insanlar neler yapabilir?

Kelime Çalışması

avlu

Evin önünde ya da ortasında, etrafı duvarla veya binalarla çevrili açık alan.

ahır

İnek, at, koyun gibi çiftlik hayvanlarının barındırıldığı kapalı yapı.

kasket

Önünde güneşten koruyan kısa bir siperi olan, kumaştan erkek şapkası.

iskele

Ustaların yüksekte çalışabilmesi için binanın yanına borularla ve tahtalarla kurulan geçici yapı.

dürbün

İki göze birden tutulan, uzaktaki şeyleri yakınmış gibi gösteren alet.

sedir

Duvar dibine ya da ağaç altına konan, üstünde minderle oturulan alçak ve uzun oturma yeri.

Etkinlik Önerisi

Bir hafta boyunca Gönül Öğretmen'in defteri gibi bir gözlem defteri tutun: pencereden ya da okul bahçesinden bir kuşu, ağacı veya yuvayı her gün izleyip tarihi, saati ve gördüklerinizi yazın. Hafta sonunda kayıtlara birlikte bakıp nelerin tekrarlandığını konuşun.